He Pukapuka Whakaatu I Nga Tikanga A Te Pakeha E Nohoia Paitia Nei Te Whenua E Ratou Whaka-Pakeha

Upoko III. — Ko te tuku rawa i te whenua

Upoko III.
Ko te tuku rawa i te whenua.

1.	I mua, ko ta te Pakeha tuku whenua, ki a ratou whaka-Pakeha, rere ke i to naianei. Ki te mea tetahi tangata kia tukua tetahi wahi whenua ki te tangata, hei tuku rawa atu mona, ka karangatia katoatia nga tangata e noho tata ana ki taua wahi whenua, kia haere mai i te ra i kiia hei ra tukunga atu. A te rupeketanga mai, katahi ka whakatika te tangata nona te whenua, ka mea atu:— "He tuku tenei naku i te kainga nei ki a koe hei kainga tuturu mou, mo tou uri," me te ata whakaatu ano i nga rohe o te kainga. A i a ia e korero ana, ka ho atu e ia tetahi tohu, he tokotoko ranei, he taiaha ranei, he aha ranei, ki te tangata, ka tukua nei mona te kainga. Ka oti—kua mohiotia, ko taua wahi ra kua riro hei kainga mo te tangata i riro ai taua tohu ra. A ki te tupu tetahi tautohetohenga i muri atu, no wai ranei, no wai ranei, tera ano nga tangata i kite i te rironga o taua tohu ra, a ma ratou e whakatika.
2.	Heoi ano te he o tera tikanga ko te matenga o nga tangata nana i kite i te rironga o taua tohu, a kahore ne kai whakaatu i muri mai. A te mohiotanga o te iwi ki te tuhituhi, katahi ka puta ke he page 8tikanga hou a ka tuhituhia. Ahakoa mate noa te tangata nana i tuku me te tangata i riro ai, me nga tangata katoa i tata ki taua tukunga, e mau tonu ana te hoatutanga; kua oti hoki te tuhituhi, hei mea e mohiotia ai e nga whakatupuranga o muri mai.
3.	Tenei ta te Pakeha tikanga mo te hoko whenua inaianei ki a ratou whaka Pakeha. Ko te timatanga he tuhituhi. Na, ko nga tangata nona te kainga, me te tangata e mea ana kia hokona mona te kainga, me tuhituhi ta ratou whakaaetanga: ko taua tuhituhi, hei whakaatu i te kainga, i nga utu. Ka oti te tuhituhi, katahi ka waiho tetahi takiwa hei ata kimihanga i nga take o te kainga; hei titiro he tika ranei, he horihori ranei, te ki a te tangata e mea ana nona. No tenei tuhituhinga hoki ka mau nga tangata. A ki te puta ke te whakaaro a te tangata nana nga moni ki te kainga o tetahi tangata ke atu mona, a ka mea ia kia hoatu aua moni hei utu mo tera kainga mona, a ka mea kia whakarerea noatia te whakaaetanga i tuhituhia ra, ka whai-he ia. Ki te pera ano hoki te whakaaro a te tangata nona te kainga, a ki te puta mai tetahi tangata e nui ake ana ana utu i a tera, a ka mea ia kia hoatu taua kainga mo tenei tangata, a kia whakarerea noatia te whakaaetanga i tuhituhia ra, ka whai-he ano ia. A ko nga he pera, ma te Kai-Whakarite e pehi, mana e mea kia kati ano i runga i te whakaaetanga tuatahi.
4.	Na, ka ata kimihia marietia—a ki te kitea he tika te ki nona ake ano tona whenua, hei reira ka utua. A te tino rironga o nga utu i te tangata nona te kainga, hei reira ka tuhituhia ano. Ko tenei tuhituhi, he mea nui, hei whakatuturu hoki i te kainga mo te tangata nana nga moni. page 9 Ko nga tangata nana i tuku me tuhituhi o ratou ingoa i te whakamutunga o te pukapuka. Otiia ekore e tuhituhia te pukapuka tuku whenua i te wahi ngaro; engari i te tirohanga mai a etahi tangata tika, ma ratou e titiro mai ki te tuhituhinga a nga tangata; a ma ratou ano e tuhituhi o ratou ingoa i te taha o te pukapuka, hei mea e mohiotia ai a muri ake na aua tangata ano taua tuhituhi. A ki te tupu tetahi tautohetohe i muri atu, ka waiho ma nga Kai-Whakarite e ata whakarite marire.
5.	Tetahi tupato a te Pakeha, ko nga pukapuka tuku whenua, he mea takirua te tuhituhmga. Ko te tino pukapuka ko to te hokonga; a ka tauiratia nga korero, ka tuhia ki tera atu pukapuka ki te pukapuka nui. He mea ata tohu marire taua pukapuka nui, ki tetahi whare i kiia hei takotoranga mo nga pera. A ko te tino pukapuka ka riro i te tangata mona te whenua. A ki te tupu he tautohetohe i muri atu, ki te ngaro te tino pukapuka, e takoto ana ano tetahi hei whakaatu i nga korero.