The Ancient History of the Maori, His Mythology and Traditions. Awatea, Taranaki, Nga-Ti-Hau, Nga-Ti-Rua-Nui [Vol. VIII, Māori]

Upoko IV

page (Book 16)(60)(173)

Upoko IV

(Copy of Taranaki Book got by me at Tataraimaka in the Taranaki War)

Ko Te Kahui-Pau Tenei
(Nga-Ti-Rua-Nui)

page (B16)(61)

Muri iho i a Makura te hau:

Ka timata i to Manga o taki ora aitangi i a Rangi maru kore:

page (B16)(62)

Ka mutu i konei tenei hunga tokomaha, kotahi ano, no te hapu kotahi.

Ko te putake tenei o Nga-ti-hinga, o Nga-ti-uenuku.

Ka mutu mo nga tupuna, mo nga matua i konei.

page (63)

Proverb for the Tribe at Wai-Tara
(Puke-Tapu)

1.

"Nga tohe parae o roto whenua-aia."

Mo nga maara, me nga whatinga roi.

2.

"Te kai a Rakei-tiutiu purutia ai titamore o Raro-tonga."

Kei tukua noatia tau wahi o te whenua.

Nga Whare Korero a Te Kahui-Tu
I Taua Whenua Nei I Wai-Tara

Ko Poroporo-tapu
Marua-rua
Uro-weka
Puke-taua
Rama-roa

Nga Whare Korero a Te Kahui-Rangi I Taua
Whenua Ai

Whare-kura
Te manu whaka-ngunu
Te mutunga-o-te-rangi
(Ko te whare tuatahi tenei i hanga ai taua iwi nei.)
Te rua-o-rangi-whaka-umu
Whati whati

Nga Whare a Te Kahui-Tawake O Reira Ano

Pu-karamu
Te motu-tapu
Mata-raina

Nga Whare Korero O Aua Hapu E Toru Nei O Roto O Wai-O-Ngana

Hau-roro
Rangi-ata
page (64) O-tangi-moana
Tu-parae
Rangi-toto
Puke-kura
Tai ra-kewa-nui
Uru-mahie-roa
Taniwha-puku-roa
Te uru-o-manono
Te taheke
Te koutu

A Te Whare Korero Ano O Aua Iwi
E Toru Nei I Roto O Wai-Tara

Tawiri-o-papa

Te Whare A Wiremu Kingi

Ko te Rohutu, a na Te kahui pou taua whare i te taha ki te hau raro (north) o te awa o Wai-tara.

page (B6.P203)(69)(70)(71)

Maru
(Puke-Tapu)

Nga ara korero mo Maru i roto i nga upoko korero.

Ka titiro iho a Maru i tana kainga i te rangi ka kite aia i te taro e tupu ana i wairua he roto wai i mate (mata) te ra, a ka kimo tana kanohi, ki a Maihi (Maiho) ki te tangata e noho ana i Hawaiki a ka mea atu a Maru ki aia kia Maiki, e tupu mai ra te kai reka nei te taro, a ka tahuri tana mata ka titiro aia ki te wahi i tupu ai aua taro, ka mea atu ano a Maru ki a Maihi, haere ki te kimi i te taro ra, ka haere a Maihi a ka kitea eia te taro ka maua mai eia ki Hawaiki.