page (20)(2)(1)

Te Whakangaromanga O Te Ao Ki Te Wai

Na Rua-tapu, ngaro katoa te ao i te wai, ko Hiku-rangi anake te hiwi i kore e ngaro i te wai, i pupu nga morehu o te tangata ki reira i ora ai. Ko te take o tenei whakangaromanga, he whakama no Rua-tapu i nga kupu a tona matua i a Ue-nuku mona mo Rua-tapu ko te take, hoki noa atu a Ue-nuku, kua ngaro (kore) tana heru a ka ui a Ue-nuku "Kei whea taku heru?" Ui noa ui noa kaore i ki mai nga waha, ka tahi a Ka-hutia-terangi, ka ki atu ki a Ue-nuku "Ana to heru kei a Rua-tapu, nana i mau atu." Ka tahi a Ue-nuku ka whakatauki, ka ki atu ki a Rua-tapu "Ko Ka-hutia-te-rangi koe, ko taku titi reia? Tena ko koe he tamaiti meamea na hoki koe naku." Ka mate a Ruatapu i te whakama, mo nga kupu whakaiti a tona matua i aia, a ka whiriwhiri a Rua-tapu i nga tamariki rangatira, hei haere i aia a ko Ka-hutia-te-rangi ano te tahi, a ka rite noa te ra hei haerenga mo ratou, ka toia te waka ki te moana, a ka utaina ratou, tomo tonu te waka, ka hoe a kaua atu ki te moana, a ka ui ana hoa "E Rua-tapu e hoe ana tatou ki hea?" Ka ki atu a Rua-tapu "Hoea kia kaha te hoe," na wai ra ka kaua atu ki te moana, ka tahi ka unuhia e Rua-tapu te puru o te kowhao o te waka, a ka rere te wai ki roto ki te waka, a kihai i roa ka tahuri, a ka eke a Rua-tapu ki te takere o te waka me tana tiraha (tao) manuka a ka werowerohia ana hoa, a mate katoa i aia te wero, a ka rere (ora) ko Ka-hutia-te-rangi a whai (aru) noa atu a Ruatapu, a haere ana a Ka-hutia-te-rangi, na wai ra i tata atu, a ka pamamao noa atu, ka karanga atu a Rua-tapu ki aia "E Tai, ko uta koe?" Ka mea mai aia "Ae."

page (21)(2)(2)

Ka mea atu a Rua-tapu "Haere e koe, e tae ki uta kei (kai) a wehi-a-mamao nga tau, popo roroa o te makariri ka haere atu ahau, me hui katoa nga tangata ki te puke ki Hiku-rangi." A ka kau a Paikea, ara a Ka-hutia-te-rangi ki uta, a ka korero aia i to ratou matenga, a korerotia ana nga kupu a Rua-tapu ki aia, a ka rite te wa o Rua-tapu e hoki ai ki uta ka whakangaromia te whenua ki te wai, ko Hiku-rangi anake i kore e ngaro, a ko te puputanga tera o nga tangata, i ora ai i te tai a Rua-tapu, ka ngaro katoa te whenua i te wai, a ka huri te wai kia ngaro ano hoki a Hiku-rangi, a ka hamama te waha (mangai) o Ra-kai-ora, a tino hokinga o nga wai a ka ora a Hiku-rangi, a no taua hurihanga nga rakau e takoto nei i raro i te whenua.

Ko Ka-hutia te ingoa o te tangata ra i ata nei, a ko tona kauanga mai i te moana ki uta ko Paikea tona ingoa.

Ko Ra-kai-ora, he tamaiti aia na Rua-tapu, a he whanau kotahi a Ka-hutia-te-rangi raua ko Rua-tapu, a ko Ue-nuku ta raua matua tane, ko te whakapapa mai tenei i a Ruatapu:

Rua-tapu
Tama-ra-kai-ora
Tama-ki-te-hau
Tama-ki-te-ha
Tama-ki-te-matangi
Tu-whakaeke-nuku
Tu-whakaeke-rangi
Pito
Rere
Koro-toi
Rongo-kako
Tama-tea
Kahu-ngunu
Kahu-kura-nui
Ra-kai-hiku-roa
Tu-purupuru
Rangi-tu-ehu
Hine-i-ao
Huhuti

Hika-wera	=	Uira-i-waho
Ko Rangi-tohu-mare
Ko Hine-raru	=	Hopara
Ko Homata-i-te-rangi	=	Whare-nui
Ko Kukanga	=	Hine-i-taua
Ko Whaka-marino	=	Rangi-ka-purotu
Ko Te Ropiha	=	Poti
Ko Hori Ropiha

page (22)(2)(3)

Na ko te waiata tenei mo te aronga o te korero o Ka-hutia-te-rangi raua ko Rua-tapu:

Noho-noa, whati tata
Haerere noa ra taku tai
Koua po noa ki te iwi
No Oparaawa, mauria mai nei
Hei patu tahi taha
Hei heru tahi taha
Manakitia mai nei
E Ue-nuku hei tohu
Mona nei e i
Tae noa mai nei
Kua he te iringa o te heru
E ai i ara (ra) ki te
Maihi o te whare
Kaore te ki mai te waha
E ui i ra (i ara) ki te
Tuarongo o te whare
Kaore te ki mai te waha
E ui i ra (i ara) ki te tiki nei
Ki a Ka-hutia-te-rangi
Kei whea taku heru?
Tena ka riro i te
Poorio (Poriro) tirau moko nei
Moenga hau nei
Moenga rau kawakawa nei
Ka mate tera i te
Whakama, ka hiko
Ki tona waka ki a
Tu-te-pawa-rangi nei
Ka hoe ki waho ki
Te moana, ka uruhia
I te karemu ka mate
I reira he pipi

page (23)(2)(4)

Ka mate i reira he Tahau
Ka mate i reira te Ara-o-tu-mahina
Matariki, ka kau i te ata nei e
Ki mai Rua-tapu
Mawai e kawe nga tohu (atohu)
Ora ki uta? Ki mai Paikea
Ka tae i au tatea a hika
Tatea a ure, ka u Paikea ki uta
Tauwhanga mai ai ki a Rua-tapu
E te iwa nei, te ngahuru nei
E te ngahuru potiki nei e
Tena Rua-tapu kai (kei)
Te whakakakaho i te
Moana e takoto nei
E te ihinga nei
E te marara nei
E pokia iho nei
Te puke ki Hiku-rangi
Tutu noa ana
Marere o Tonga kia mau

Ko te rua o nga hurihanga o te whenua e kiia ana, ko te hurihanga i a Mata-ora (Mataho) a i ngaro ano te whenua i te wai, a ko te puputanga o nga tangata i tenei hurihanga kaore i mohiotia.